Türkiye'de klinik, klinisyen ve ürün nasıl kontrol edilir?

Türkiye'de estetik bir işlem için randevu almadan önce üç şeyi kontrol edin: işlemi kimin yapacağını ve bu kişinin niteliğini, tesisin hizmeti sunmaya yetkili olup olmadığını ve kullanılacak ürünün adı ile parti numarası dahil tam olarak hangisi olduğunu. Bu bilgilerin tamamını işlem gününden önce, yazılı bir planla birlikte yazılı olarak isteyin. Cevaplardan biri eksik, belirsiz ya da verilmiyorsa, devam etmek yerine durup düşünmek için bir neden sayın.

İstanbul'daki bağımsız iş ortağı kliniklere yapılan ziyaretleri koordine ediyoruz. Biz bir klinik değiliz ve klinik kararlar vermeyiz; bunlar işlemi yapacak klinisyene aittir. Aşağıdaki kontroller, randevuyu kim organize ederse etsin, her ziyaretçinin makul biçimde yapabileceği kontrollerdir.

İşlemi kimin yapacağını kontrol edin

Sizi değerlendiren kişi ile iğneyi ya da cihazı uygulayacak kişi randevudan önce adıyla belirtilmiş olmalıdır. Enjeksiyon ve birçok enerji temelli işlem tıbbi yargıya dayandığı için, bu kişinin mesleki geçmişi önemlidir. Şunları sormak makuldür:

• Klinisyenin tam adı ve unvanı nedir; hekim, diş hekimi ya da başka bir kayıtlı sağlık profesyoneli mi?

• Kendisine hangi meslek kuruluşu ya da kayıt uygulanıyor ve bu bilgileri, kendiniz sorgulayabilmeniz için verebilir mi?

• Bu belirli işlemi ne sıklıkla yapıyor?

• Sizi değerlendiren kişi işlemi de yapacak ve sonraki sorularınız için iletişim kuracağınız kişi olacak mı?

Bu sorulara rahatlıkla yanıt veren bir klinisyen genellikle doğrudan cevap verir. Tereddüt bir sorun olduğunun kanıtı değildir, ama yeniden sormak için bir nedendir.

Tesisin yetkisini kontrol edin

Türkiye'nin sağlık turizmi için resmi bir çerçevesi vardır. Sağlık Bakanlığı çatısında, devlet şirketi USHAŞ tarafından kurulan HealthTürkiye, uluslararası hastalara hizmet veren sağlık kuruluşlarının 2017 tarihli uluslararası sağlık turizmi yönetmeliği uyarınca Uluslararası Sağlık Turizmi Yetkilendirme Belgesi'ne sahip olması gerektiğini açıklar. Platform, belgeli sağlayıcılar hakkında bilgi ve yetkili aracılar listesi yayımlar.

Kliniğe ya da ziyaretinizi organize edene sorabileceğiniz pratik sorular:

• Tesisin kayıtlı adı nedir ve uluslararası hastalara yönelik ilgili yetkilendirmeye sahip mi?

• İşlem o tesis içindeki klinik bir odada mı yapılır?

• Plan beklendiği gibi gitmezse tesiste kim sorumludur ve onlara nasıl ulaşılır?

Kayıtlar değişir; bu nedenle güncel bilgiyi bir ekran görüntüsüne ya da reklamdaki bir iddiaya güvenmek yerine resmi platformda kendiniz kontrol edin.

Ürünü kontrol edin: ad, parti ve ruhsat

Ürün, kişi kadar önemlidir. Enjektabl ürünler için ürünün marka adını, üreticisini, parti ya da lot numarasını ve son kullanma tarihini isteyin; açılmadan önce mühürlü ambalajı görmek isteyin. Türkiye'de ilaçlar ve tıbbi cihazlar Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından denetlenir; bu nedenle ürünün orada kullanım için yetkili olup olmadığını sorabilirsiniz.

Ruhsat tablonun yalnızca bir parçasıdır; ürünün nasıl kullanıldığı da önemlidir. Mart 2023'te WHO Avrupa Bölge Ofisi, Türkiye'de kilo verme işlemi olarak midesine enjekte edilen botulinum toksini alan kişilerde iatrojenik botulizm vakaları bildirdi. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), ilgili ürünlerin ruhsatlı olduğunu, ancak bu amaçla ruhsat dışı (off-label) kullanıldığını bildirdi ve bu işlemi tavsiye etmediğini açıkladı. Bunlar yüz estetiği uygulamaları değildi; ama olay, ürünün ne olduğunu, önerilen kullanımın yerleşik bir kullanım olup olmadığını ve buna kimin karar verdiğini sormanın neden önemli olduğunu gösteriyor.

İşlem gününden önce yazılı plan isteyin

Yazılı bir plan, konuşmayı kontrol edebileceğiniz bir şeye dönüştürür. Uzun olması gerekmez, ama özgül olmalıdır. Eksiksiz bir plan genellikle şunları listeler:

• önerilen işlem ve ilgili bölgeler

• ürün ya da cihaz adıyla

• işlemi yapacak klinisyen

• beklenen bakım süreci ve sorular için iletişime geçilecek kişi

• ücret, kabul etmeden önce yazılı olarak teyit edilmiş

Onam formunu ve planı birlikte saklayın. Plan işlem günü değişirse, değişikliğin de yazılı olarak kaydedilmesini isteyin.

Dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri

Bazı işaretler, zaten seyahat etmiş olsanız bile durup yeniden düşünmeniz gerektiğini gösterir:

• Etiketsiz şırınga ya da flakonlarda ürün, ya da görmenize izin verilmeyen ambalaj.

• Hemen karar vermek için baskı: bugün bitecek bir indirim ya da sormadığınız alanları eklemek önerisi.

• Ürün, klinisyen ya da plan hakkında yazılı kayıt olmaması.

• İşlemin klinik olmayan bir ortamda sunulması.

• İşlemi kimin yapacağını söylemekten kaçınma ya da açıklama yapılmadan klinisyen değişikliği.

• Belirli sonuçlar hakkında vaatler.

Bu noktada vazgeçmek garip gelebilir, ama meşru bir tercihtir.

Bu kontrollere biz nasıl dahil oluruz

Bir görüşme ayarladığımızda, sorularınızı iş ortağı kliniğe iletebilir; klinisyenin bilgilerini, ürün bilgisini ve yazılı planı randevudan önce sizinle paylaşmasını isteyebiliriz. Sizi değerlendirmeyiz ve ürünü seçmeyiz. Bir yanıttan memnun kalmazsanız randevuyu iptal etme hakkınız vardır.

Türkiye'de yetkili sağlık turizmi tesisleri hakkında bilgiyi nereden bulabilirim?

Sağlık Bakanlığı çatısında kurulan HealthTürkiye, belgeli sağlık sağlayıcıları ve yetkili aracılar hakkında bilgi yayımlar. Bilgiler değişebildiği için doğrudan kendiniz kontrol edin.

Hangi ürün bilgilerini istemeliyim?

Marka adını, üreticiyi, parti ya da lot numarasını ve son kullanma tarihini isteyin; mühürlü ambalajı görmek isteyin. Gelecekteki her işlem için bu bilgilerin yazılı bir notunu saklayın.

2023 botulizm vakaları estetik enjeksiyonlarla bağlantılı mıydı?

WHO ve ECDC'nin 2023'te bildirdiği vakalar, yüz estetiği enjeksiyonları değil, midesine kilo verme işlemi olarak yapılan botulinum toksini enjeksiyonlarını izledi. Bu vakalar, bir ürünün nasıl ve neden kullanıldığını sormanın hatırlatıcısıdır.

Geldikten sonra iptal etmek kabul edilebilir mi?

Evet. Bir yanıt sizi endişelendirirse ya da bir uyarı işareti belirirse işlemi reddedebilirsiniz. Bir randevuyu kabul etmek, bir işlemi kabul etmek anlamına gelmez.

İstanbul'da bir görüşme ayarlamak isterseniz koordinatörlerimize WhatsApp üzerinden ya da iletişim formu aracılığıyla yazabilirsiniz. İş ortağı klinikten klinisyen, tesis ve ürün bilgilerini yazılı olarak isteyeceğiz; değerlendirme ve öneriler işlemi uygulayan klinisyenden gelir.